Колку психички здрави и стабилни луѓе познавате? Често се зборува за ментално здравје, работа на себе, трауми, психички нарушувања и разни дијагнози, но ме интересира колку луѓе во вашето секојдневие би ги опишале како навистина психички здрави и стабилни личности. Мислам на луѓе што имаат здрава слика за себе, емоционална стабилност, умеат да воспоставуваат здрави односи, да поставуваат и почитуваат граници, да преземаат одговорност за своите постапки, немаат зависности и конструктивно се справуваат со животните предизвици. Познавате ли такви луѓе воопшто?
Јас познавам повеќе нестабилни личности, отколку стабилни. Но, за жал, такво ни е општеството. Луѓето од неквалитетен живот спобудалуваат, а тој неквалитетен живот го прави системот (да не речам политиката).
Познавам доста луѓе кои почитуваат граници, но и за нив не можам да знам дали се потполно психички здрави. Насекаде има предобри глумци. Неколку пати се случи за навидум нормални луѓе подоцно да разберам дека се психопати.
Не знаеме кој какви проблеми има. Еднаш еден познаник со кој имам муабет, ми рече пиел 5 типа лекови и одбрал да работи глупава работа под неговите квалификации баш поради психичките проблеми и тоа не го крие, го кажува на луѓето. Се зачудив дека си кажува. Стабилни ретко има.
Исто, и јас можам на прсти да ги избројам луѓето што би одговарале на описот погоре. Затоа и ја отворив темата, ме интересираше дали некој има поинакво искуство. Се прашувам колку е воопшто возможно човек да остане психички здрав во крајно нездрава средина и колку од луѓето што навидум функционираат нормално, всушност само научиле да се приспособуваат на околностите во кои живеат и развиле различни механизми за справување со нив, но не се навистина добро.
Ова е добро прашање што и мене ме мачи: како воопшто можеме да знаеме дали некој е навистина психички стабилен? Да, многу луѓе знаат успешно да одглумат, многу луѓе се високофункционални, навидум сосема стабилни, но зад затворени врати се соочуваат со разни психички и емоционални проблеми. Оние неколкумина за кои мислам дека одговараат на описот погоре или не ги познавам доволно добро или не ги гледам доволно често за да можам со сигурност да проценам. (а и тогаш е прашање дали би проценила точно)
Тоа што зема пет различни видови лекови на прв поглед звучи загрижувачки, но истовремено ми делува доста самосвесно и одговорно од негова страна што ги препознал сопствените ограничувања и одлучил да работи работа што повеќе одговара на неговата моментална состојба, иако е под неговите квалификации. Исто така, за почит е што отворено зборува за своите проблеми и не чувствува потреба да ги крие, од друга страна има луѓе што ги користат своите психички проблеми како оправдување за одредено однесување, особено кога станува збор за повредување други луѓе, избегнување одговорност или непочитување туѓи граници. Секоја чест за него што презел одговорност за сопствената состојба и го приспособил животот на своите можности.
Како можеме да знаеме кој е всушност психички поздрав во едно нездраво општество: оној што има тешкотии да се прилагоди на него или оној што совршено се вклопува и функционира во него?
Никој. Кој ќе каже да, одма ќе излаже. И сѐ тоа заради стигмата во општеството, а општеството сме ние. Секогаш, секаде. Истото е, покрај не знам колку кампањи. Оти уште не сме научени дека човек на човек треба да подаде рака. Мислам дека само оние кои биле најдолу, во најтемното, умеат да „ги скенираат“ оние што се борат во себе. Ама и за тоа треба посебен дар.
Па пошто јас спаѓам у првиве, гласам за првата категорија психички лабилни, ние сме ваљда поздрави за нијанса.
Мислам дека кога човек ќе го допре дното, тоа може да биде баш можност да порасне како личност. Некои по таквите искуства стануваат огорчени и егоистични, гледаат само на сопствената болка, додека други преку неа учат подобро да ја разбираат и туѓата и развиваат поголема емпатија. Може да си страдал и пак ништо од тоа да не си научил, пак да не те допира туѓата болка, за жал мислам дека ова е случај со повеќето луѓе.